HSP: ik durf geen ‘nee’ te zeggen

Het daadwerkelijke nee zeggen is niet zo moeilijk en zwaar als het lijkt. Hooggevoeligen zien massaal op tegen het nee zeggen. Soms zijn we er niet eens bewust van dat we het eigenlijk niet willen. Tja, hoe kom je er dan op om nee te zeggen?

Deze mogelijkheid van reageren op een voorstel of uitnodiging komt zo half onbewust of bewust omhoog wanneer je loopt in de draaimolen. De draaimolen van gedachten en gedragingen waar je niet uit lijkt te kunnen stappen. Wanneer je bewuster wordt van deze draaimolen, weet wat hier achter zit en dit los kan laten, is het nee zeggen opeens geen probleem meer. Het afwijzen van een voorstel of uitnodiging verandert in een feest. Het lucht op. Het geeft ruimte aan jezelf.

De eerder genoemde draaimolen wordt in dit artikel zo chronologisch mogelijk voor je uitgestippeld en uiteengezet. Vraag jezelf af bij welke fase je eruit kunt stappen. Vraag jezelf ook eens af wat je nodig hebt om eruit te stappen.

Aardig en behulpzaam
Hooggevoeligen zijn van nature aardig en behulpzaam. Dit is een geweldige kwaliteit, maar wel een kwaliteit waarmee je af en toe in je eigen vingers kunt snijden. De voorstellen en uitnodigingen die jouw kant op komen, komen niet voor niets jouw kant op. Deze appelleren namelijk aan jouw diepgewortelde gevoel van nodig zijn, van dienst kunnen zijn en gewaardeerd willen worden om wie je bent en wat je kunt.

Voorstel in overweging nemen
Je wordt bijvoorbeeld gevraagd om mee te werken aan een nieuw programma of om in te vallen voor je afwezige collega. Wat doe je? Zeg je zonder nadenken direct ‘ja, ik doe het’ of geef je jezelf nog even tijd om je agenda te checken en je gedachten erover te laten gaan. In de eerste situatie willen ze waarschijnlijk een rap antwoord, dus waarschijnlijk zeg je ‘ja, ik doe het’ met als gevolg dat jij ‘s avonds uitgeput op de bank ligt. Nergens meer zin in en al helemaal geen luisterend oor voor wie of wat dan ook. In de tweede situatie heb je misschien nog wat tijd om na te denken. En deze benut je natuurlijk! De draaimolen begint te draaien.

Behoefte om te overleggen
Hooggevoeligen (overigens ook niet-hooggevoeligen) bespreken vervolgens de situatie met derden: vrienden, familie of collega’s. Zonder dat je het in de gaten hebt, heb je het alle dagen over wat je moet gaan beslissen. Wat ga je doen? Past het voorgestelde in je agenda, je doelstellingen voor de komende tijd? Alles wordt in detail besproken: je hebt meer informatie, maar ook worden de eerste zaadjes voor twijfels gezaaid. Plus, je bent nog steeds aan het lopen. De draaimolen draait. De situatie vraagt energie. Zuigt energie.

Twijfels, twijfels, twijfels
Alle gesprekken vinden hun weg in de denk- en draaimolen. De nieuwe informatie en verschillende meningen bieden stof tot nadenken. Zelfs nadat je alle voor- en nadelen op een rijtje hebt gezet is het nog niet duidelijk. Wel of niet. Wel of niet. Bij twijfel niet doen. En, ja, je twijfelt behoorlijk, maar om dan te luisteren naar dit verstandige stemmetje? Hmmm…nee, nog niet. (nee-zeggen tegen jezelf is vaak zo makkelijk!) In deze fase loop je het risico jezelf helemaal niet meer te voelen. ‘Doordat ik meega met de meningen van anderen weet ik niet meer wat ik zelf wil’, is een veel gehoorde uitspraak onder hooggevoeligen.

Behoefte aan bevestiging
Alsof je al niet genoeg te verwerken hebt, blijft de behoefte aan meer informatie. Zou je het antwoord kunnen vinden in artikelen of boeken, het bijwonen van die ene beurs of conferentie of wanneer ze akkoord gaan met jouw voorwaarden? Zou je het dan doen? Of toch niet? Bevestiging is waar het in deze fase om draait. Je wilt aan de hand van nog meer informatie weten of je wel of niet de juiste beslissing neemt. Ondertussen ben je nog aan het lopen, misschien wel aan het rennen, de draaimolen draait. Nu begin je te voelen dat de beslissing zwaar op je schouders weegt.

Schuldgevoel vermijden
Wat zou er nog meer op je schouders mee wegen? Zou dat eventueel het welbekende schuldgevoel zijn? Het vervelende en knagende schuldgevoel dat de kop op kan steken als je nee zegt? Als je kiest voor jezelf. Nee, kiezen voor jezelf is egoïstisch, je kwetst de ander, je komt over als een onaardig persoon en de volgende keer vragen ze je zeker weten niet meer. Vraag eens aan jezelf welk rot gevoel jij wilt vermijden door altijd maar voor ieders wil te buigen? Gaat dit rot gevoel wel op voor de situatie waarin je je nu begeeft of is het oud zeer waar je je door laat leiden? Als je nu eens stil staat bij waar je qua denken en doen doorheen bent gegaan, vertraagt de draaimolen zijn tempo.

Heb jij het écht nodig?
In dit tempo kun je even ademhalen. Kun je eens voelen wat jij voelt. Wat wil jij? Heb jij het écht nodig om mee te werken aan dit programma of in te vallen voor een collega? Ze kunnen toch ook een keer iemand anders vragen. Jij hebt het al druk genoeg. En om overzicht te behouden in je eigen leven en vooral om jouw energiepeil te bewaken is het goed voor je om eens nee te zeggen. Het is niet meer een kwestie van durf. Het is een kwestie van kiezen voor jezelf. Als je hier werkelijk achter staat en voelt waar je het voor doet, is nee zeggen opeens een stuk makkelijker. Nee zeggen kan. Nee zeggen mag. En nee zeggen lucht op. De last mag ook van jouw schouders af vallen.

Burn-out: met pijn en moeite ‘nee’ gezegd

Ondertussen is er een hele hoop gebeurd. Tijdens en vlak na mijn vrije dagen tot de conclusie gekomen dat ik eigenlijk nog veel vermoeider was dan ik dacht, of wilde toegeven. Ik had zo’n moeite weer op te starten op mijn eerste werkdag. Kon dat niet bespreken met mijn leidinggevenden, omdat zij zo druk waren, en werd door hen en passant nog naar een adhoc afspraak gestuurd. Iets wat ik niet meer kon bolwerken, waardoor overlappende afspraken uitliepen, wat voor veel misverstanden en onbegrip zorgde.

Een goede insteek om mij vervolgens te vragen op een dag te komen werken waarop ik normaal niet werk. Met heel veel pijn en moeite ‘nee’ gezegd. Met al mijn plichtsbesef en doorzettingsvermogen nog wel op donderdag en vrijdag komen werken, maar gemerkt zo op te zijn, dat ik besloten heb me ziek te melden. Ben nu sinds twee weken thuis wegens ‘ziek-door-werk’.

Had ik eerst nog het gevoel daar met een paar weken rust, mooie boeken, yoga en andere inspiratie wel uit te komen, dat werd verstoord door een leidinggevende die op een vertrouwensbreuk aanstuurde en een partijdige bedrijfsarts. Heb een sluimerend conflict op de een of andere manier kunnen afwenden en om een andere bedrijfsarts gevraagd, waardoor ik voorlopig bezig kan zijn met herstellen. Beide personen spreek ik dan nog wel als ik in mijn kracht terug ben. Die kracht is door alle gedoe nog een stuk minder geworden. Nog een paar treden extra te beklimmen. Heb moeite mezelf in gang te zetten.

De gebeurtenissen en ervaringen buitelen over elkaar heen. Ik leer een hoop over mezelf, en besef me vooral terdege dat dit misschien nog wel een groter signaal is verder te gaan met shiatsu en yoga. Ik word ziek van het werk, ik kan (en wil!) me blijkbaar niet handhaven op een werkplek waar zo oneerlijk met mensen omgesprongen wordt, en ik mag nu eindelijk leren dat het belangrijker is me in te zetten op het gebied waar ik goed in ben in plaats van te hechten aan geld en status. Het is apart te merken hoezeer anderen dat wel/ook doen, en hoe ze ongemerkt en onbewust sturen in gesprekken, omdat ze verwachten dat ik dat ook ben/blijf.

Note: anoniem ingezonden.

Lees ook: Overwerkt: verlies van concentratie en moe. 

Zo Kom je uit je Burnout

Burnout is tegenwoordig een erkend ziektebeeld en veel mensen lopen het gevaar om in een burnout te raken. Ook zijn veel mensen zich inmiddels ervan bewust hoe ze een burnout kunnen vermijden.

Verzeild in een Burnout

In 2003 raakte ik zelf in een burnout. Deze, toen nog zeer moderne benaming, had ik van het internet geplukt. Het risico van je eigen zoektocht naar ziektebeelden is dat je jezelf een hoop kunt aanpraten, maar in dit geval had ik het bij het rechte eind.

Uit ervaring leer je

Het vervallen in een burnout is een proces van misschien jaren. In mijn geval waren het twee jaren van intensief werken en studeren waarbij een 70–urige werkweek normaal was. Hier bovenop kwamen nog de sociale- en familie-activiteiten. Na twee jaar was het zover. Mijn partner verbrak onze relatie en dat was de druppel die de emmer deed overlopen.

In mijn hoofd en lichaam was er geen ruimte om de emoties te verwerken. Hierdoor kwam er uiteindelijk helemaal niets meer uit mijn handen. Ik moest drastische beslissingen nemen. Ik werd gedwongen tot ontslag en hield bij mijn mentor op school vol dat ik wel mijn opleiding af wilde maken. Hij gaf me 2 maanden ‘vrij’ om mijn energieniveau weer op peil te krijgen.

Hoe herken je een burnout?

Wanneer je helemaal op bent, herken je dat doordat je piekert aan de lopende band, hoge pieken en diepe dalen kent met betrekking tot je (voornamelijk negatieve) emoties en een toenemende onzekerheid voelt. Het lijkt wel alsof je benen onder je lijf zijn weggeslagen. Je hebt geen houvast meer. Die houvast ben je kwijtgeraakt, omdat je mentaal en fysiek overwerkt bent.

Je herkent het ook aan concentratieproblemen en het gevoel dat je keihard wilt wegrennen uit een boekenwinkel of dat je demonstratief de tv uitzet omdat er teveel informatie op je afkomt. De emmer loopt over. Meer informatie over burnout vind je op de website BURNIN.

Hulpverlening was zoek

Zoals ik al zei: in 2003 was het fenomeen burnout nog betrekkelijk onbekend. Waar uitte zich dat in? Jawel, mijn huisarts wilde me met mijn symptomen doorsturen naar een psycholoog, maar de enorme wachtlijsten weerhielden hem ervan om mij überhaupt op een lijst te zetten.

In plaats daarvan wilde hij mij met pillen naar huis sturen. Huh!? Ik wist zeker dat ik niet depressief was. Ik was gewoon uitgeput, maar waardoor was ik uitgeput geraakt? Deze vraag bleef een jaar lang onbeantwoord.

Zo kom je uit een burnout

Ik liet de zoektocht naar een hulpverlener rusten en een jaar later kwam ik een lifecoach tegen. Hij kwam op mijn pad en hielp mij vooruit én uit de burnout. Het belangrijkste wat ik heb geleerd is dat je ‘nee’ moet leren zeggen, zodat er in de emmer ruimte blijft voor energierijk en inspirerend water. Lees ook ‘Stel jezelf niet teleur: zeg vaker Nee‘.

Dit artikel is geplaatst op soChicken.

Loop je tegen een burn-out aan? Zit je middenin een burn-out of ben je al voorbij de ergste dip? Voor coaching op dit thema kun je terecht bij Chungmei Cheng van Orchid of Life -LifeCoaching.

Stel jezelf niet teleur: zeg vaker Nee

Nee zeggen kan soms behoorlijk lastig zijn. Vaak laat je je meevoeren door anderen en stel je uiteindelijk jezelf teleur. En dat gaat ten koste van je eigen energie.

Moeilijk om ‘nee’ te zeggen

Af en toe is het heel erg moeilijk om ‘nee’ te zeggen tegen een verzoek van je baas, je collega of je partner. Als je zus en de rest van de familie ook nog eens een beroep op je doen, pak je uit frustratie de telefoon niet eens meer op.

Kiezen voor onbereikbaarheid
Het is natuurlijk ook weleens prettig en rustgevend als de telefoon niet aan staat, hoewel dat tegenwoordig not-done is. Je krijgt geheid iemand die later aan je vraagt waarom je niet te bereiken was. Hmmm…(weifelend zeg je) ja, ik heb eindelijk een keer een boek in één ruk uit kunnen lezen, in rust mijn favoriete muziek met aandacht beluisterd of ik was in de stad winkelen zonder dat mijn mobieltje overgaat wanneer ik bij de kassa aan het afrekenen ben.

Durf jij geen ‘nee’ te zeggen?
Zoals jij een enkele keer moet toegeven dat je hulp nodig hebt van anderen, hebben anderen jouw hulp nodig. Hoe komt het dan dat het lijkt alsof anderen vaker een beroep op jou doen dan andersom? Komt dat omdat jij iemand bent die niet graag om hulp vraagt en het liefst altijd alles alleen wilt oplossen? Of zou het kunnen zijn dat je geen ‘nee’ kunt zeggen?

Mensen teleurstellen

Op het ‘moment supreme’ moet je iemand teleurstellen en de vraag is wie. Worden dat je schoonouders die vrijkaarten hebben voor een of andere kindervoorstelling die erg leuk is voor het zoontje van je vriend, maar niet echt interessant voor jou? Je voelt de druk, omdat het jouw schoonouders zijn. Wat bovendien enorm zwaar weegt, is wat ze wel of niet van jou moeten denken als je niet meegaat.

‘s Middags wilde je eigenlijk dingentjes thuis doen en ‘s avonds heb je een afspraak met twee ex-studievriendinnen die je al 4 maanden niet hebt gezien. Wat doe je dan? Waar kies je voor? In dit geval werd het toch de middagvoorstelling met het zoontje van je vriend en zijn ouders. De afspraak met de vriendinnen werd wat later, maar kon gelukkig doorgaan.

Niemand teleurstellen, behalve jezelf
Op dit moment ben je blij dat je deze keus hebt gemaakt, want je hebt ogenschijnlijk niemand teleurgesteld. Pas wanneer je je realiseert dat je niet meer aan je eigen dingen toekomt, zou het kunnen zijn dat je achteraf niet zo blij meer bent met de keuze die je toen had gemaakt.

Bovenstaande is nog maar één voorbeeld van de vele keuzes die je dagelijks maakt. Meestal ben jij degene die teleurgesteld raakt. Dit ervaar je achteraf vaak aan je energieniveau. Je komt energie tekort voor de dingen die je eigenlijk wilt doen.

Letten op je energiepeil
Hoe zou het voor jou kunnen zijn als je van te voren bedenkt wat voor een gevolgen een mogelijke ‘nee’ of ‘ja’ voor jouw energiepeil kan hebben? Terwijl je deze afwegingen maakt, besef dan dat de gedachten die jij over de situatie hebt zwaarder wegen dan de mogelijke onzichtbare gedachten van anderen. Je nodigt je schoonouders wel een andere keer uit voor een gezellig familiediner bij jullie thuis.

Dit artikel is geplaatst op soChicken.

Blogs over Provocatieve coaching

Foto door www.ou-xu.com

Foto door www.ou-xu.com

Dit jaar staat voor mij volledig in het teken van provocatieve coaching. Hier kun je de blogs over provocatieve coaching nog eens lezen:

Wil je nog meer lezen en horen over deze coaching techniek?
Lees dan het volgende artikel over provocatieve coaching ‘De Coach als Advocaat van de Duivel’.

Of luister naar mij op CRTV radio. (als je op de pagina naar beneden scrollt,  kom je me tegen)

Door Chungmei Cheng
LifeCoach voor Orchid of Life -lifecoaching

Verslag Workshop Effectieve Communicatie

Verslag Workshop Effectieve Communicatie in Persoonlijke en Zakelijke relaties gegeven op zaterdag 24 januari 2009.

De inhoud van de workshop was toegespitst op de communicatie thema’s waar de deelnemers tegen aan liepen. Ter voorbereiding van de workshop stuur ik een aanmeldingsformulier de deur uit, zodat je naast jouw persoonlijke gegevens erop kunt aangeven wat jij uit de workshop wilt halen:

In welke situaties wil je effectiever gaan communiceren? Benoem situaties (werk, met vrienden, liefde, etc.) en geef enkele voorbeelden. Maximaal  200 woorden.

De communicatie thema’s die de revue passeerden, waren:
- Omgaan met negativiteit op de werkvloer
- Nee zeggen in relaties
- Assertiever worden op de werkvloer
- Feedback op gedrag
- Onderhouden van persoonlijke relaties
- Onderhandelen: hoe doe je dat?

De workshop werd afgewisseld met theorie en voorbeelden van mijn kant. Het heet niets voor niets een workshop: de deelnemers gingen zelf aan de slag met de oefeningen die ik voor hen in petto had. In een van de oefeningen ging ik zelf als coach aan de slag. Ik deed een korte oefening met een deelneemster, zodat zij meer inzichten zou krijgen over hoe zij om kan gaan met met een agressieve collega. De communicatie liep stuk op communicatie over zaken die er op dat moment niet toe deden. Er werd gereageerd vanuit emoties en gedachten als: ‘Wat een arrogantie’, ‘Ze wil niet meewerken’ en ‘Ze gaat er tegenin’.

In plaats van reageren vanuit de emoties die bij jou worden losgemaakt door haar agressieve en arrogante gedrag kan je vragen en opmerken: ‘Ik hoor dat je opmerkingen hebt over onze werkwijze. Hierdoor krijg ik het gevoel dat je niet gemotiveerd bent om mee te werken. Wat is er aan de hand? Dit is een van de voorbeelden van hoe je ervoor kunt zorgen dat je een gesprek op gang brengt over wat er werkelijk speelt, zodat je niet vast blijft lopen in het spinnenweb van negatieve emoties van weerskanten.

Het was super om de workshop te geven en in de toekomst zal ik zeker meer workshops organiseren.

Workshop gegeven door Chungmei Cheng van Orchid of Life -LifeCoaching.